UTRECHT – Jongerenworden slachtoffer van het arbeidstekort, dat wordt duidelijk in de kamerbrief van de minister van Onderwijs. In plaats van te werken aan het welzijn, en de arbeidsvoorwaarden in sectoren met een te kort heeft de minister aangekondigd studenten in te zetten om de gaten op te vullen. Zolang er niets wordt gedaan aan het welzijn van de studenten en jonge werknemers verzetten de LSVb (Landelijke Studentenvakbond) en CNV Jongeren zich hiertegen. “Luister naar de behoefte van de jongeren in plaats van die van de bedrijven,” aldus Evy Kras (voorzitter LSVb) en Casper Cornelisse (voorzitter CNV Jongeren).
De Talentstrategie waar de kamerbrief over gaat is een plan om arbeidstekorten op te lossen door bepaalde opleidingen aantrekkelijker te maken. Dit is volgens de LSVb geen goede oplossing voor de student. Zij waarschuwen, in lijn met de Europese Studentenvakbond (ESU) voor de macht van de markt op het onderwijs[1]. Als studenten een studie gaan doen die niet bij hen past, valt de student uit. Zonde van al het geld en tijd die hierin zijn gestopt. “De markt mag niet bepalen welke studie je gaat doen, dat doet de student zelf,” zegt Kras (voorzitter LSVb).
Naast de invloed en dringende vraag vanuit de arbeidsmarkt maken de vakbonden zich zorgen over een onderliggend fundamenteel probleem. Meer dan 50% van de studenten heeft last van angst en depressieve klachten1. Studenten die met deze klachten beginnen met werken zullen snel uitvallen, juist in sectoren waar nu een tekort is en de werkdruk hoog is. De LSVb en CNV Jongeren pleiten ervoor dat het ministerie meer gaat doen voor het welzijn van jongeren in plaats van de behoefte van de bedrijven te dienen. “Mentaal en fysiek gezonde jongeren, daar ligt het groeipotentieel voor de Nederlandse samenleving,” noemt Kras.
CNV Jongeren benadrukt dat het probleem van de tekorten niet bij het onderwijs ligt, maar op de werkvloer van de sectoren zélf. Zolang de arbeidsvoorwaarden, de werkdruk en stageomstandigheden in tekortsectoren (zoals de zorg, het onderwijs en de techniek) achterblijven, zal de uitstroom hoog blijven en helpt een sturende studiekeuze dus niets. “We moeten stoppen met het pushen van studenten richting tekortsectoren zolang de basis daar niet op orde is” zegt Casper Cornelisse, voorzitter van CNV Jongeren. “Als we willen dat jongeren daar gaan werken, moeten we de sectoren aantrekkelijk maken. Dat begint al tijdens de studie met een fatsoenlijke en veilige stageplek, goede begeleiding én een eerlijke stagevergoeding.”
Om mentaal en fysiek gezond te blijven, moet er daarom ook ruimte blijven voor meer dan alleen een diploma. De studie moet een plek zijn voor zelfontwikkeling door te studeren waar je interesse ligt, en je buiten je studie ook in te zetten voor stichtingen en verengingen. De oplossing van de minister behandelt onderwijsinstellingen nu puur als een instrument om gaten in de arbeidsmarkt te vullen. De bonden zien dat fundamenteel anders: onderwijs moet een investering zijn, geen kostenpost voor de tekorten. Goed onderwijs is er om mensen breed te vormen, zelfontplooiing aan te moedigen en klaar te stomen voor de maatschappij. De talentstrategie beperkt die vrijheid. De organisaties waarschuwen: “Zet welzijn boven het belang van de werkgever.”