De digitaliseringsgids 2025 van de LSVb geeft achtergrond op verschillende digitaliseringsonderwerpen vanuit het perspectief van de student: (1) Generatieve AI, (2) Betaalbaarheid, (3) Big-Tech, (4) Beleid op basis van persoonsgegevens, (5) Beveiligingsinbreuken
en (6) De digitale kloof. Op deze onderwerpen doet de LSVb ook aanbevelingen om ervoor te zorgen dat alle studenten kunnen profiteren van digitalisering.
Generatieve AI
Generatieve AI biedt voor een aantal studenten ondersteuning tijdens de studie om productiviteit en kwaliteit te verhogen. De LSVb erkent wel dat er ook nadelen zijn aan generatieve AI. De LSVb maakt zich zorgen over de inzet van AI-detectiesoftware tegen individuele studenten, de rekenkracht die deze vorm van AI nodig heeft, en de grote mate van auteursrechtenschendingen die gepaard gaan
met het trainen van deze AI-modellen. Instellingen moeten kritisch blijven op de inzet van generatieve AI, en studenten leren kritisch te zijn op de inzet van generatieve AI en de resultaten die het creëert.
Betaalbaarheid
Steeds meer onderdelen van het onderwijs zijn gedigitaliseerd, en vereisen ook steeds betere (en duurdere) computers en software met tijdelijke abonnementen. Dat terwijl onderwijsinstellingen steeds vaker bezuinigen op computervoorzieningen voor studenten. Mediatheken worden afgeschaald, en leenapparatuur bevat vaak niet de nodige software. Hierdoor komen de kosten voor een groot deel op het bord van de studenten te liggen, terwijl deze groep het juist steeds moeilijk heeft om rond te komen en niet in aanmerking komt voor bijzondere bijstand.
Big Tech
Het hoger onderwijs wordt steeds afhankelijker van grote technologiebedrijven. Onderwijsinstellingen kiezen voornamelijk voor grote clouddiensten die meerdere softwareprogramma’s tegelijkertijd aanbieden zoals Office365 en Google Workspace. En docenten vereisen dat studenten werken met dure software-abonnementen van bijvoorbeeld Adobe (Photoshop) of IBM (SPSS). De LSVb raad aan om kritischer te kijken naar samenwerkingen met grote technologiebedrijven, en vraagt instellingen vaker open-source alternatieven te overwegen.
Beleid op basis van persoonsgegevens
Onderwijsinstellingen gebruiken steeds meer en vaker persoonsgegevens van studenten en medewerkers om beleid op te baseren. Steeds meer studenten voelen daardoor steeds meer prestatiedruk, wat tot stressklachten kan leiden. De laatste jaren wordt ook steeds vaker AI ingezet om persoonsgegevens, dan wel niet geanonimiseerd, te verwerken. Dergelijke verwerking leidt in sommige gevallen tot onbedoelde discriminatie.
Beveiligingsinbreuken
Onderwijsinstellingen worden steeds vaker betrokken bij digitale aanvallen. Denk hierbij aan het platleggen van netwerken doormiddel van DDoS-aanvallen, het in gijzeling nemen van bestanden en computers met gijzelsoftware (Ransomware), en datalekken. Er moet volgens de LSVb goed geïnvesteerd in de beveiliging van de digitale infrastructuur van onderwijsinstellingen, en onderwijs moet op een wijze worden ingericht die doorgang kan vinden tijdens een beveiligingsinbreuk. De digitale kloof Naast dat financiële ongelijkheid leidt tot een digitale kloof, de ene student kan een dure nieuwe laptop aanschaffen en de ander enkel een goedkope tweedehandse, is er ook sprake van een kloof in kennis en participatievermogen. Studenten moeten de ruimte krijgen om leren om te gaan met digitale middelen, en ook de mogelijkheid krijgen om persoonlijke positieve ervaringen op te doen in het gebruik met technologie zonder beoordeling.